GMP คืออะไร (Good Manufacturing Practice) มีมาตราฐานอย่างไรบ้าง

gmp คือ

GMP (Good Manufacturing Practice) คือหลักเกณฑ์วิธีในการผลิตอาหารอย่างปลอดภัย นับเป็นมาตรฐานการผลิตที่เป็นระบบประกันคุณภาพขั้นพื้นฐานก่อนที่จะต่อยอดไปสู่ระบบประกันคุณภาพในการผลิตอื่นๆ ข้อกำหนด GMP คือมาตรฐานที่จำเป็นสำหรับโรงงานผลิตอาหารเสริม เพราะเป็นเครื่องรับประกันถึงคุณภาพและความปลอดภัยของสินค้าต่างๆ

GMP คืออะไร

GMP (Good Manufacturing Practice) คือระบบการควบคุมความปลอดภัยของอาหาร เป็นการควบคุมให้ผลิตภัณฑ์มีความปลอดภัยทุกขั้นตอน โดยควบคุมตั้งแต่ขั้นเริ่มการวางแผนการผลิต เลือกวัตถุดิบในการผลิต กรรมวิธีการผลิต ควบคุมคุณภาพ คุมที่ตั้งของโรงงานการผลิต บุคลากรภายในโรงงาน ไปจนถึงขั้นการขนส่งเพื่อให้มั่นใจว่าสินค้าจะปลอดภัยไม่ได้รับการปนเปื้อน 

 

GMP คืออะไร ระบบ GMP คือมาตรฐานสากลที่ได้รับการรองรับทั่วโลก เป็นที่นำมาจากกฏหมายของประเทศสหรัฐอเมริกาตามข้อกำหนด Code of Federal Regulation title เทียบเท่ากับมาตรฐานอาหารระหว่างประเทศ FAO/WHO (Codex) แต่โดยทั่วไปจะใช้คำว่า GMP เพราะเป็นตัวย่อที่สื่อความหมายเข้าใจตรงกันคือ หลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร

ประเภทของ GMP

gmp หมาย ถึง

 

สำหรับคำถามที่ว่า GMP มีกี่ประเภท มาตรฐาน GMP แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่

1. GMP สุขลักษณะทั่วไป หรือ General GMP

หลักการ GMP สุขลักษณะทั่วไปเป็นหลักเกณฑ์ที่นำไปใช้งานได้สำหรับอาหารทุกประเภท 

2. GMP เฉพาะผลิตภัณฑ์ หรือ Specific GMP

สำหรับหลักการ GMP เฉพาะผลิตภัณฑ์เป็นข้อกำหนดเพิ่มเติมจากหลักการ GMP สุขลักษณะทั่วไป โดยเพิ่มการเน้นเรื่องการดูแลความปลอดภัยและความเสี่ยงของผลิตภัณฑ์เฉพาะแต่ละชนิดมากขึ้น

สำหรับในประเทศไทย ระบบ GMP เป็นที่รู้จักครั้งแรกจากแผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ ฉบับที่ 6 ในปี พ.ศ. 2529 และได้มีจัดทำโครงกายกระดับมาตรฐานผลิตภัณฑ์อาหารต่างๆ ส่งให้สภาวิจัยเพื่อให้ความเห็นชอบร่างหลักเกณฑ์ GMP ในปี พ.ศ. 2535 ได้มีการให้ใบรับรอง GMP (Certificate GMP) แก่ผู้ประกอบการในลักษณะสมัครใจ  ส่วนในปัจจุบัน สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาระบุให้มาตรฐาน GMP บังคับใช้เป็นกฎหมาย โดยปรับให้เข้ากับความพร้อมของผู้ประกอบการในประเทศไทย แต่ยังกำหนดให้สอดคล้องกับมาตรฐานอาหารระหว่างประเทศอยู่

ข้อกำหนด GMP ทั่วไป (General GMP)

ข้อกำหนด GMP สุขลักษณะทั่วไป ปัจจุบันครอบคลุมอาหาร 57 ประเภท มาตรฐาน GMP มีข้อกำหนด 6 ประการ ได้แก่

  1. สถานที่และอาคารผลิต
  2. เครื่องมือและอุปกรณ์การผลิต
  3. การควบคุมกระบวนการผลิต
  4. การสุขาภิบาล
  5. การบำรุงรักษาความสะอาด
  6. บุคลากรและสุขลักษณะผู้ปฏิบัติงาน

ข้อกำหนด GMP ทั่วไปทั้ง 6 ประการ มีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้ประกอบการ ผู้ผลิตมีมาตรการในการผลิตอาหารให้ปลอดภัย ปราศจากอันตรายและการปนเปื้อนทั้งทางด้านชีวภาพ เคมีภาพ รวมถึงกายภาพ จากขั้นตอนการผลิต อุปกรณ์การผลิต สภานที่ในการผลิต เพื่อไม่ให้ผลิตภัณฑ์มีส่วนผสมของสิ่งอันตรายดังกล่าว

ข้อกำหนด GMP เฉพาะผลิตภัณฑ์ (Specific GMP)

ข้อกําหนด GMP น้ําบริโภค (GMP เฉพาะผลิตภัณฑ์)

  1. สถานที่ตั้งและอาคารผลิต
  2. เครื่องมือ เครื่องจักร และอุปกรณ์การผลิต
  3. แหล่นำ
  4. การปรับคุณภาพน้ำ
  5. ภาชนะบรรจุ
  6. สารทำความสะอาดและฆ่าเชื้อ
  7. การบรรจุ
  8. การควบคุมคุณภาพมาตรฐาน
  9. การสุขาภิบาล
  10. บุคลากรและสุขลักษณะผู้ปฏิบัติงาน
  11. บันทึกและรายงาน

นอกเหนือจากการคุบสุขลักษณ์ทั่วไป ข้อกำหนด GMP น้ำบริโภคเน้นถึงการควบคุมกระบวนการผลิตน้ำเพื่อบริโภค โดยเพิ่มเนื้อหาข้อ 3-8 อันเป็นขั้นตอนในการผลิตที่ป้องกันไม่ให้เกิดการปนเปื้อนให้ชัดเจนยิ่งขึ้น รวมถึงเพิ่มขั้นตอนการบันทึกและรายงานผลข้อมูล เช่น ผลวิเคราะห์แหล่งน้ำและผลิตภัณฑ์ บันทึกข้อมูลจะช่วยป้องกันหรือแก้ไขเมื่เกิดปัญหาเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์

ข้อกําหนด GMP นมพร้อมบริโภคชนิดเหลว

  1. สถานที่ตั้งและอาคารผลิต
  2. เครื่องมือ เครื่องจักร และอุปกรณ์การผลิต
  3. การควบคุมกระบวนการผลิต
  4. การทำความสะอาด การฆ่าเชื้อ และการบำรุงรักษา
  5. การสุขาภิบาล
  6. สุขลักษณะของผู้ปฏิบัติงานและบุคลากร
  7. บันทึกและรายงาน

ข้อกําหนด GMP นมพร้อมบริโภคชนิดเหลวที่ผ่านกรรมวิธีฆ่าเชื้อด้วยความร้อนโดยวิธีพาสเจอร์ไรส์เป็นข้อกำหนด GMP เฉพาะผลิตภัณฑ์ เน้นการควบคุมการปนเปื้อนในการผลิตนมพาสเจอร์ไรส์ ไม่ให้มีสารปนเปื้อนใดๆ รวมถึงมีขั้นตอนการบันทึกและรายงานผลข้อมูล

ประโยชน์ของ GMP

gmp codex คือ

 

ประโยชน์ของมาตรฐาน GMP คือ

  1. เป็นมาตรฐานรับประกันว่าสินค้าปลอดภัย มีคุณภาพ
  2. ผู้บริโภคได้ผลิตภัณฑ์ที่สะอาด คุณภาพสูง ไม่มีสิ่งปนเปื้อน
  3. ลดโอกาสที่จะเกิดข้อผิดพลาดหรือความเบี่ยงเบนของมาตรฐานผลิตภัณฑ์
  4. ป้องกันไม่ให้เกิดข้อบกพร่องในการผลิต
  5. ควมคุมคุณภาพการผลิต
  6. ส่งผลต่อคุณภาพอาหารในระยะยาว 
  7. ลดต้นทุนการผลิต
  8. มีความสะดวก ง่ายต่อการติดตามข้อมูล
  9. เพิ่มความตระหนักในการผลิตต่อพนักงาน
  10. เพิ่มแรงจูงใจของพนักงานในการมุ่งมั่นพัฒนาบริษัท
  11. สร้างทัศนคติที่ดีและถูกต้องในการปฏิบัติงาน
  12. ควบคุม รักษามาตรฐานความสะอาดของโรงงาน
  13. สร้างมาตรฐานกำหนด ทำให้ผลิตภัณฑ์มีความสม่ำเสมอในทุกล็อตการผลิต
  14. เพิ่มความคล่องตัวในการดูแล จัดการ ประเมินในโรงงาน
  15. มีการจัดเก็บเอกสาร รายงานบันทึกอย่างเป็นระบบ

มาตรฐาน GMP แตกต่างจาก HACCP อย่างไร

มาตรฐาน GMP มาตรฐาน HACCP ฮาลาล เป็นมาตรฐานที่มักเห็นอยู่ด้วยกันตามโรงงานผลิตอาหารเสริม โรงงานผลิตคอลลาเจน ทั้งมาตรฐาน GMP และมาตรฐาน HACCP เป็นมาตรฐานที่มีมาเพื่อยกระดับคุณภาพโรงงาน เพื่อความปลอดภัยในการผลิต ให้ผู้บริโภคได้อาหารหรือผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพสูง เป็นเหตุให้มาตรฐานเหล่านี้ทำให้โรงงานผลิตอาหารมีความน่าเชื่อถือสูง ข้อแตกต่างระหว่างมาตรฐาน GMP, HACCP คือ

มาตรฐาน GMP

มาตรฐาน GMP ย่อมาจาก Good Manufacturing Practice เป็นการผลิตอย่างปลอดภัย มาตรฐาน GMP ถือเป็นข้อบังคับตามกฏหมายที่โรงงานผลิตอาหารเสริมต่างๆ โรงงานผลิตอาหารเสริมไฟเบอร์ จำเป็นต้องมี มาตรฐาน GMP ควบคุมการทำงานกว้างกว่ามาตรฐาน HACCP โดย GMP จะดูแลความสะอาดครอบคลุมกว่า รวมถึงมีการแบ่งประเภทสนค้าในการบังคับใช้ 

มาตรฐาน HACCP

มาตรฐาน HACCP เป็นอีกหนึ่งมาตรฐานเพื่อควบคุมความปลอดภัยในทุกขั้นตอนการผลิต เพื่อไม่ให้มีสารปนเปื้อนใดๆ ในผลิตภัณฑ์ อย่างไรก็ตาม มาตรฐาน HACCP ไม่ได้เป็นข้อบังคับใช้ตามกฎหมาย เป็นเพียงมาตรฐานเสริมที่สามารถเพิ่มความน่าเชื่อให้โรงงานผลิตอาหารเสริมรับสร้างแบรนด์ตัวเอง มาตรฐาน HACCP จะควบคุมการบวนการผลิตเป็นหลัก โดยจะป้องกันการปนเปื้อนทางชีวภาพ สารเคมี และทางกายภาพ

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมโรงงานต้องมี GMP

ตอบ: เหตุผลที่โรงานต้องมีมาตรฐาน GMP เพราะหลักเกณฑ์ GMP เป็นข้อบังคบตามกฎหมายโดยกำนดไว้ในประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 193) พ.ศ. 2543 เรื่อง วิธีการผลิต เครื่องมือ เครื่องใช้ในการผลิต และการเก็บรักษา ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 24 กรกฎาคม 2544 เป็นต้นมา

 

โรงงานผลิตอาหารเสริม Medikalabs มีมาตราฐาน GMP ไหม

ตอบ: โรงงานผลิตอาหารเสริม Medika Labs เป็นโรงงานผลิตอาหารเสริมลดน้ำหนักที่มีมาตรฐาน GMP รวมถึงมาตรฐานความปลอดภัยสากลอื่นๆ เช่น HACCP, ฮาลาล, ASEAN GMP, ISO22000, FSSC22000 ในสร้างสร้างแบรนด์ตัวเอง ผลิตแบบ OEM